بالابان

سازهای بادی با زبانه ای منفرد و دولایه. در آذربایجان به بالابان و در کردستان و کرمانشاهان به نرمه نای مشهور است. نوعی از این ساز در ارمنستان رایج است و دودوک نامیده می شود. بدنه ای چوبی با هفت سوراخ صوتی در جلو، یک سوراخ صوتی در پشت و زبانه ای بزرگ و پهن دارد. زبانۀ آن از سه قسمت تشکیل شده است؛ قسمت اصلی آن، حلقه ای است برای تنظیم کوک و طوقی بیضی مانند برای محافظت از زبانه در مواقعی که نواخته نمی شود. زبانه یا قمیشِ بالابان، در مقایسه با سازهای بادی، بزرگ تر و پهن تر است و مهم ترین و حسّاس ترین قسمت این ساز است. ساز مذکور زبانه هایی با اندازه های مختلف دارد که هریک برای یک کوک یا یک سقف صوتی کاربرد دارد. در کردستان و کرمانشاهان، نرمه نای با همراهی تمبک نواخته می شود. در مناطق مذکور رپِرتوآر نرمه نای شامل آهنگ های رقص و ترانه های کردی است. این ساز در آذربایجان شرقی، ساز عاشیق هاست. بدین ترتیب، آنسامبل موسیقی عاشیقی، در آذربایجان شرقی، شامل خواننده (عاشیق و نوازندۀ ساز)، بالابان و قاوال (دایره) است. رپرتوآر بالابان، در آذربایجان شرقی نیز، شامل مقام های موسیقی عاشیقی یاهاواها و گاه آهنگ های رقص است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.