دهل (بویوک توی)

دُهُل نام یکی از سازهای کوبه ای موسیقی است. دهل طبلی بزرگ و دورویه ای که هر دو طرف آن پوستی از گاو یا گاومیش دارد، است. در متن های مختلف نام آن، داول، تاول و داوول آمده است.

سازهای کوبه ای شکلی از آن به همراه سرنا در مناطق روستایی نواخته می شود. نوازنده، دهل را با ریسمانی که از شانه ها می گذرد به خود آویخته و با دو مضراب مختلف می نوازد. برخی گفته اند انتهای مضراب دهل، پارچه ای گلوله ای شکل دارد ولی دهل را از یک طرف با چوب کلفتی به نام چنگال و از یک طرف با چوب باریکتری به نام دیرک نوازند. البته در نواحی جنوبی ایران مانند هرمزگان و اطراف آن دهل را با دو دست می نوازند. در سیستان و خراسان دهل را به کمک یک دست که به دو انگشت آن دو قطعه چوب نسبتاً بلند بطول حدوداً ده سانتیمتر بسته شده و در دست دیگر به کمک یک چوب قوس دار مخصوص می نوازند. این ساز به همراه سرنا به ویژه در مراسم عروسی و شادی استفاده شده و بسیار اهمیت دارد.

دهل در خاورمیانه و به ویژه ایران دارای گونه های فراوان محلی است. برای نمونه در جنوب ایران گونه های زیادی از دهل وجود دارد مانند پیپه، جفه، پونکه و تویری. دهل یا دول در بین سیستانی ها به گفته کارشناسان موسیقی فولکلور ومقامی بنیادفرهنگی نیمروز همواره با ساز یا سرنا نواخته می شود که پوست استفاده شده در دهل زابلی یک طرف از پوست گوسفند ویک طرف از پوست بز است وسرنا نیز از چوب گردو بیشتر استفاده می شود البته سرنا و دهل که در شب نواخته می شود با آن که در روز استفاده می شود تفاوت هایی در نوع پوست وچوب است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.